Od dłuższego czasu zarówno w światowej, jak i polskiej kinematografii zapanował trend na produkcje opowiadające o losach osób publicznych, dla których tło stanowi ciekawy krajobraz historyczny. Planując tego rodzaju przedsięwzięcie i myśląc nad koncepcją scenariusza, warto zdawać sobie sprawę z tego, ile nam wolno bez zgody przedstawianych w filmie postaci lub ich spadkobierców.

Nie jest możliwe dokonanie szczegółowej oceny prawnej problemów, z jakimi przyjdzie się zmierzyć producentowi filmu, bez zapoznania się z konkretnym scenariuszem. Jeśli mielibyśmy wskazać jedną ogólną zasadę, którą warto stosować, tworząc film, to jest nią postępowanie w zgodzie z bohaterem i jego rodziną – bez wątpienia jest to najlepszy sposób na uniknięcie wielu stresów i ryzyka prawnego związanych z produkcją. Nie zawsze jednak brak zgody zainteresowanego przekreśla możliwość realizacji dzieła audiowizualnego. Poniżej znajduje się lista ogólnych, uniwersalnych wskazówek dotyczących produkcji fabularnych i dokumentalnych, których głównym bohaterem jest osoba znana.

Czy można zrealizować film dokumentalny, używając archiwalnych materiałów prasowych i filmowych lub telewizyjnych, na których pojawia się bohater – osoba publiczna –  bez jego zgody?

Jeżeli w filmie dokumentalnym zostaną wykorzystane wyłącznie takie materiały, które wcześniej zostały już opublikowane dla szerokiego audytorium, a bohater jest na nich ukazany w trakcie sprawowania funkcji publicznej lub społecznej, z której jest znany opinii publicznej, to jego zgoda na wykorzystanie wizerunku nie jest wymagana. Inaczej byłoby, gdyby dokument ukazywał sferę życia prywatnego bohatera, wcześniej nieujawnioną przez niego publiczności – wówczas zastosowanie znajdą przepisy art. 81 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych o ochronie wizerunku przed bezprawnym rozpowszechnieniem bez zgody zainteresowanego oraz przepisy art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego o ochronie prywatności. W przypadku filmu komercyjnego sprawa nie jest już tak prosta – w doktrynie podnosi się bowiem, że wyjątek umożliwiający wykorzystanie wizerunku osoby publicznej bez jej zgody powinien […]


<logo>